قیام مردم درهصوف
اولین قیام مسلحانه کشور در 26 دلو 1357 از درهصوف آغاز شد. قیام درهصوف از نخستین و مهمترین قیامهای مسلحانه مردمی علیه حکومت حزب دموکراتیک خلق دانسته میشود. رهبری دینی این حرکت با مرحوم حجتالاسلام شیخ خادمحسین ناطقی و شماری از علما و متنفذان محل بود. آقای ناطقی اصلاً از کوهبیرون بود. تحصیلات اولیهاش را نزد حاجی آخوند کوهبیرونی فرا گرفته بود و پس از رفتن به نجف و بازگشت به وطن، با همکاری شماری از دوستان و درسخواندههای مدرسه کوهبیرون، در منطقه درهصوف مدرسهای ایجاد کرد و همانجا مقیم شد. با افزایش فشار حکومت و دستگیری شماری از مردم، آقای ناطقی با علما و بزرگان منطقه وارد گفتوگو شد و زمینه حرکت شکل گرفت. محل سکونت آقای ناطقی در قسمت دهنتور درهصوف بود. این منطقه بهدلیل داشتن معدن زغالسنگ، جای مهمی به شمار میرفت و دولت نیز تعدادی از نیروهای خود را در آنجا مستقر کرده بود. شماری از مردم را همین نیروهای دولتی در دهنتور دستگیر کرده و برده بودند.
پس از آنکه علما و مردم قطعنامه خود را مبنی بر جهاد تصویب و امضا کردند، مردم تظاهراتی را در همان دهنتور سازماندهی و اجرا کردند. در این تظاهرات مردم شعار میدادند و با نیروهای دولت درگیر شدند. آقای ناطقی از جایی تفنگچهای پیدا کرده بود و در روز تظاهرات مسلح بود. او در آغاز درگیری به طرف یکی از مسئولان دولتی فیر کرد و همین واقعه بهعنوان یکی از نخستین شلیکهای قیام درهصوف در حافظه مردم باقی مانده است. این قیام برای مردم تاریخساز شد و جرقه مقاومت مسلحانه را در بخش بزرگی از مناطق اطراف تقویت کرد. آقای ناطقی در سالهای آخر عمر، زمانی که هنوز به رحمت خدا نرفته بود، به خانه ما آمد. خشوع و اخلاص فوقالعادهای داشت.


