استقبال کمسابقه شهروندان کابل از نمایشگاه «مع رسولالله(ص)» در کابل
هزاران زن و مرد در دو نوبت؛ از «زخمهای امت» و «اسلام تروریستی» تا «امت واحد» و «راه عزت»
نمایشگاه بزرگ «مع رسولالله(ص)_تمدن نوین اسلامی» که از سوی بنیاد پیامبر اعظم(ص) در غرب کابل برگزار شد، با استقبال گسترده و کمسابقه هزاران تن از شهروندان کابل روبهرو گردید. این نمایشگاه در دو نوبت جداگانه، پیش از ظهر ویژه بانوان و بعدازظهر ویژه آقایان، میزبان طیف گستردهای از مردم، علما، شخصیتهای سیاسی و جهادی، چهرههای مردمی، استادان حوزههای علمیه و دانشگاهها، فرهنگیان، مسئولان مراکز علمی و آموزشی، موسفیدان و شمار زیادی از جوانان بود. حضور پرشمار مردم در هر دو نوبت، «مع رسولالله(ص)» را از یک نمایشگاه معمولی فراتر برد و آن را به فضایی برای گفتوگوی مستقیم درباره دردها، ضعفها، ظرفیتها و آینده جامعه اسلامی تبدیل کرد.
پیام اصلی این رویداد روشن بود: اگر جامعه اسلامی میخواهد از افراطگرایی، تفرقه قومی و مذهبی، عقبماندگی، بیعدالتی و بحرانهای اجتماعی عبور کند، باید بار دیگر به اخلاق، عقلانیت، عدالت و سیره پیامبر اعظم(ص) بازگردد.
نمایشگاه «مع رسولالله(ص)» با هدف معرفی هرچه عمیقتر فرهنگ ناب اسلامی، اندیشه محمدی(ص)، معارف مکتب امام جعفر صادق(ع)، تقویت وحدت ملی، تحکیم اخوت اسلامی و گسترش فرهنگ همدیگرپذیری طراحی شده بود؛ اما محتوای آن فقط به بیان آموزههای تاریخی محدود نماند، بلکه تلاش شد سیره پیامبر اکرم(ص) با واقعیتهای امروز افغانستان و جهان اسلام پیوند بخورد.
سیزده غرفه و پنج اتفاق؛ ۱۸ پرسش جدی درباره امروز امت اسلامی
در این نمایشگاه، سیزده غرفه و پنج اتفاق و بخش محتوایی و تعاملی طراحی شده بود که هر یک بخشی از مسائل اساسی جهان اسلام و جامعه افغانستان را به زبان ساده، تصویری و مخاطبپسند روایت میکرد. در غرفه «سیره محمدی»، پیامبر اعظم(ص) بهعنوان بنیانگذار جامعهای بر محور اخلاق، عدالت، امانت، مهربانی و کرامت انسان معرفی شد؛ با این پرسش بنیادین که اگر پیامبر(ص) الگوی جامعه اسلامی است، اخلاق، عدالت و امانتداری او امروز در رفتار اجتماعی و اداری ما چه اندازه حضور دارد؟
در «افق نبوی»، پیامبر(ص) بهعنوان پیامآور عبور از پراکندگی به وحدت، از تعصب به گفتوگو و از جهل به علم و عقلانیت معرفی گردید. پیام این غرفه آن بود که وحدت، حذف تفاوتها نیست؛ بلکه زندگی و حرکت مشترک در کنار تفاوتهاست. غرفه «نسل فردا» جوانان را بزرگترین سرمایه آینده امت معرفی میکرد و بر پیوند ایمان و اخلاق با علم، مهارت، خلاقیت و مسئولیتپذیری تاکید داشت. در «خیزش تمدنی» و «قدرت هوشمند» نیز این پیام برجسته شد که جامعه اسلامی تنها با شعار تمدنساز نمیشود؛ بلکه تمدن نیازمند علم، تکنالوژی، رسانه، اقتصاد، تولید، خودکفایی، عدالت و قدرت روایتسازی مستقل است.
وقتی «اقوام» کنار هم قرار گرفتند و «امت واحد» ساخته شد
یکی از بخشهای مورد توجه بازدیدکنندگان، پازل نمادین «اقوام؛ امت واحد» بود. قطعههای متفاوت این پازل، نماد اقوام، زبانها و مذاهب مختلف بود که تنها زمانی تصویر کامل را میساختند که کنار یکدیگر قرار میگرفتند.
پیام این بخش ساده اما عمیق بود: هیچ قومی بهتنهایی افغانستان نیست؛ هیچ مذهبی بهتنهایی امت اسلامی نیست. قدرت زمانی ساخته میشود که تفاوتها به جای ابزار درگیری، به ظرفیت همبستگی تبدیل شوند.
در کنار آن، غرفههای «هویت مشترک» و «همبستگی امت» بر قرآنکریم، پیامبر اعظم(ص)، اهلبیت مطهر آن حضرت(ع) و مشترکات بزرگ اسلامی بهعنوان محورهای پیوند مسلمانان تاکید میکردند و توهین، تکفیر، نفرتپراکنی و دشمنسازی مذهبی را از آسیبهای جدی امت اسلامی میدانستند.
«زخمهای امت»؛ بخشی که دردهای پنهان را آشکار میکرد
غرفه «زخمهای امت» از جدیترین بخشهای نمایشگاه بود. در این غرفه، تفرقه قومی و مذهبی، افراطگرایی و تکفیر، بحران خانواده، عقبماندگی علمی، فساد و بیعدالتی بهعنوان زخمهایی معرفی شدند که از درون، جوامع اسلامی را فرسوده ساختهاند. پیام آن روشن بود: مشکل امت اسلامی فقط دشمن بیرونی نیست؛ بخشی از بحران، زمانی آغاز میشود که ما خود، یکدیگر را با قوم، مذهب، زبان و سلیقه حذف کنیم. در غرفه «نقاط ضعف» نیز فاصله گرفتن از اخلاق نبوی، غفلت از جوانان، وابستگی اقتصادی، ضعف حکمرانی و سلطه رسانهای از عواملی معرفی شد که قدرت و استقلال جوامع اسلامی را تضعیف میکند. این بخشها مخاطب را در برابر یک پرسش جدی قرار میداد: چگونه میتوان جامعهای را اسلامی خواند، اما در آن فساد، بیعدالتی، تبعیض، تعصب و بیمسئولیتی عادی شود؟
«اسلام حقیقی» در برابر تصویری که خشونت را به نام اسلام عرضه میکند
یکی دیگر از بخشهای چالشبرانگیز نمایشگاه، «اسلام حقیقی و اسلام تروریستی» بود.
در این بخش، اسلام محمدی بهعنوان دین رحمت، اخلاق، عقلانیت، عدالت و کرامت انسان در برابر روایتهای تحریفشدهای قرار داده شده بود که توسط ترامپ و این چنین افراد، اسلام را مساوی خشونت، ترور و افراطگرایی معرفی میکنند. پیام این غرفه آن بود که همانگونه که نسبتدادن تروریسم به مسلمانان نادرست است، استفاده جریانهای افراطی ساخته شده توسط ترامپ، نتانیاهو و غرب از نام اسلام برای خشونت و نفرت نیز تحریف آشکار پیام پیامبر رحمت(ص) است. اسلامی که پیامبر اعظم(ص) عرضه کرد، انسان میسازد، نه نفرت؛ جامعه میسازد، نه ویرانی؛ و میان انسانها پیوند ایجاد میکند، نه دیوار.
از شعب ابیطالب تا غزه؛ یک روایت از رنج و ایستادگی
بخش نمادین «شِعب ابیطالب(ع)» نیز از قسمتهای اثرگذار نمایشگاه بود. در این بخش، محاصره، گرسنگی و فشار تاریخی بر پیامبر اکرم(ص) و مسلمانان در شعب ابیطالب با رنج ملتهای مظلوم امروز، بهویژه مردم فلسطین و غزه، پیوند خورده بود. این غرفه یادآوری میکرد که تاریخ ظلم تغییر شکل میدهد، اما پایان نمییابد؛ همانگونه که مسئولیت اخلاقی امت اسلامی در برابر مظلوم نیز پایان نمییابد.
«راه عزت»؛ استقلال بدون عدالت معنا ندارد
در غرفه «راه عزت»، مردمباوری، عدالت، استقلال و آزادی همراه با مسئولیت، پایههای یک جامعه نیرومند معرفی شده بود. پیام این بخش آن بود که عزت تنها با سخنگفتن از استقلال به دست نمیآید؛ جامعه زمانی عزتمند است که مردم در آن محترم باشند، عدالت برقرار باشد، تصمیمگیری مستقل باشد و مسئولیت به خدمت تبدیل شود، نه امتیاز. در بخش «خودکفایی و وابستگی» نیز بازدیدکنندگان با دو مسیر نمادین روبهرو میشدند؛ یک مسیر به «اتکا به ظرفیت داخلی و عزت» و مسیر دیگر به «وابستگی و نیازمندی» منتهی میشد. انتخاب میان این دو مسیر، در حقیقت انتخاب میان دو نگاه بود:«میتوانیم» یا «همیشه وابسته میمانیم.»
«مکتب صادق»؛ علم، عقلانیت و گفتوگو
غرفه «مکتب صادق» به معرفی اندیشه و میراث علمی امام جعفر صادق(ع) اختصاص داشت. در این بخش، امام صادق(ع) بهعنوان نماد پیوند ایمان با عقلانیت، علم با اخلاق و حقیقتجویی با گفتوگو معرفی شده بود. پیام اصلی این غرفه آن بود که جامعه اسلامی با جهل و تعصب ساخته نمیشود؛ راه پیشرفت از علم، تربیت، عقلانیت، اعتدال و آزاداندیشی علمی میگذرد.
مردم فقط بازدیدکننده نبودند؛ بخشی از نمایشگاه بودند
در بخش «صدای مردم»، بازدیدکنندگان دیدگاههای خود را درباره پیامبر اعظم(ص)، وحدت، مشکلات جامعه و آینده جهان اسلام مطرح میکردند. این بخش سبب شد مردم تنها مخاطب برنامه نباشند، بلکه خود به بخشی از محتوای نمایشگاه تبدیل شوند. بازدیدکنندگان، برگزاری «مع رسولالله(ص)» را اقدامی متفاوت و اثرگذار خواندند و تاکید کردند که جامعه افغانستان بیش از هر زمان دیگری به برنامههایی نیاز دارد که بهجای دامنزدن به اختلاف، از مشترکات، عقلانیت، اخلاق و برادری سخن بگوید. آنان همچنین از بنیاد پیامبر اعظم(ص) بهخاطر برگزاری این برنامه دینی و فرهنگی قدردانی کرده و بر تداوم چنین حرکتهایی تاکید کردند.
«مع رسولالله»؛ وقتی مردم به یک پیام پاسخ مثبت دادند. استقبال گسترده هزاران زن و مرد از این نمایشگاه، یک پیام مهم داشت: جامعه افغانستان از افراطگرایی، تفرقه و نزاع خسته است. مردم به گفتمانی نیاز دارند که بهجای قوم در برابر قوم، از ملت واحد؛ بهجای مذهب در برابر مذهب، از اخوت اسلامی؛ بهجای نفرت، از گفتوگو؛ و بهجای ناامیدی، از آیندهسازی سخن بگوید.
نمایشگاه «مع رسولالله(ص)» تلاش کرد همین پیام را با زبان تصویر، محتوا، گفتوگو و مشارکت مردمی مطرح کند: اگر پیامبر اعظم(ص) الگوی ماست، باید اثر او در اخلاق، عدالت، خانواده، اداره، سیاست، اقتصاد، علم و رفتار اجتماعی ما دیده شود.
