در قضایای کابل، ما تلاش کردیم نقش صلحآفرین داشته باشیم و در این زمینه بسیار کوشیدیم. من از آدرس موسسه سیمای شاهد، بیستوهفت جلسه بزرگ در سطح کابل برگزار کردم. هم در شرق کابل و هم در غرب کابل. در این جلسات، تقریباً همه گروهها و اقوام دعوت بودند: ازبک، سنی، شیعه، تاجیک، پشتون و هزاره. تنها دو نفر را دعوت نکردیم، یکی آقای سیاف بود و دیگری آقای حکمتیار. گاهی حتی شخص استاد ربانی را دعوت میکردیم و از سوی دیگر آقای مزاری را. جلسات ما جمعیتی در حد ده هزار نفر داشت. هدف ما این بود که طرفها بیایند و مشکلاتشان را با گفتوگو با زبان حرف، نه با جنگ حل کنند.
آیتالله محسنی همواره نقش فعالی در این مسیر داشت. او جنگ را جایز نمیدانست و برای صلح تلاش فراوان میکرد. به عنوان نمونه، یک بار موفق شدیم حدود چهل نفر از بزرگان اهل سنت را با خود همراه کنیم. ابتدا آقای ربانی را راضی کرده و با احمدشاه مسعود صحبت کردیم، سپس به سراغ آقای مزاری رفتیم. در این مسیر آیتالله محسنی را نیز واداشتیم که همراهی کند. در منطقه افشار، مستقیماً به دفتر حزب وحدت اسلامی رفتیم. آنجا آیتالله محسنی نشست و با آقای مزاری گفتگو کرد. سخنانی رد و بدل شد و از آنان خواسته شد که برای جلوگیری از ویرانی کابل، برای حفظ اسلام و مسلمانان و برای آنکه جهاد بدنام نشود، مصالحه کنند. وقتی جلسه عمومی تمام شد، برادران اهل سنت بیرون رفتند. سپس آیتالله محسنی تقاضا کرد که نشست خصوصی داشته باشیم. اکثریت اعضای شورای مرکزی حزب وحدت بیرون رفتند و تنها جمعی از علمای برجسته شورای عالی نظارت باقی ماندند. از جمله کسانی که حضور داشتند: آیتالله العظمی محقق کابلی، آیتالله فاضل، آیتالله صادقی پروانی، آقای مرتضوی و چند تن دیگر، در مجموع حدود ده نفر. ما در خدمت آیتالله محسنی نشستیم و گفتوگوی دوستانهای شکل گرفت.
اولین سؤال آیتالله محسنی از آقای مزاری این بود:«آیا این جنگ از نظر شما واقعاً شرعی است؟ آیا مجوز شرعی دارد یا خیر؟ تحلیل شما چیست تا ما بهتر متوجه شویم و قضیه را دنبال کنیم؟». همه سکوت کردند و هیچکس پاسخی نداد. سرانجام آیتالله محقق کابلی شروع به سخن گفتن کرد. او با استناد به آیات و روایات، تحلیلی ارائه کرد و در نهایت چنین نتیجه گرفت:«از نظر من، این جنگ حرام است. این جنگ به هیچ عنوان مجوز شرعی ندارد». این سخنان در شرایطی مطرح شد که کسی جرأت یا توانایی استدلال در برابر او را نداشت. هیچیک از علمای حاضر ادعایی نکردند و حرفی نزدند. آقای مزاری نیز که پشت میز خود نشسته بود، بهشدت ناراحت و نگران به نظر میرسید، اما سکوت کرده بود، صحبتها را نه رد میکرد، نه تأیید و نه بحث میگیرد. بدین ترتیب، آیتالله محقق کابلی رسماً جنگ کابل را محکوم کرد و اعلام کرد:«این جنگ غیرشرعی و جایز نیست».


